---
title: Yorumlar
description: >-
  Astro siteleriniz için CMS veritabanında saklanan, kendi sunucunuzda
  barındırılan yorumlar.
---
Yorumlar, yorum yapanların bilgileri (ad, e-posta, profil resmi), beğeniler, engellemeler ve moderasyon kaydı Gitupcms'in kendi SQLite veritabanında tutulur. Yorum yapanın oturum açması (Google veya GitHub) ve sizin ayarladığınız e-postalar dışında hiçbir şey üçüncü taraflara gitmez. Yorum yapanların e-posta adresleri siteye hiçbir zaman gönderilmez.

## Kurulum [#install]

**Astro**

**Comments → Install**, `src/components/GitupcmsComments.astro` dosyasını commit eder (ya da bir inceleme açar). Bileşeni yorumların görünmesini istediğiniz yere koyun. Her sayfa, yoluna göre kendi yorum dizisini alır.

```astro src/layouts/Post.astro
---
import GitupcmsComments from "../components/GitupcmsComments.astro";
---
<article><slot /></article>
<GitupcmsComments />
```

**Plain HTML**

```html
<div data-gitupcms-comments data-site-key="…"></div>
<script async src="https://app.gitupcms.com/comments/embed.js"></script>
```

Bileşen bir shadow root içinde çalışır, `html.dark` ayarına (ya da zorunlu kılınmış bir temaya) uyar ve Astro view transitions ile birlikte çalışır.

Ad değişikliğinden önce kurulan sitelerdeki `GitupcmsComments.astro` ve `data-gitupcms-comments` çalışmaya devam eder. Install yeni dosya eklemez, o dosyayı günceller.

Aynı yorum sistemi, kendi sunucunuzda çalışan açık kaynak sürüm olarak da var: [Gitupcms](https://github.com/gitupcms/gitupcms-comments).

## Yorum yapanların oturum açması [#commenter-sign-in]

Yorum yapanlar, açılan bir pencerede Google veya GitHub ile oturum açar. Bu kişiler CMS kullanıcılarından ayrıdır.

- Her site, **Comments → Settings → Sign-in** altında kendi OAuth uygulamalarını ekleyebilir (şifreli olarak saklanır). Callback URL'si de orada gösterilir.
- Site kendi uygulamasını eklemezse sunucunun uygulamaları kullanılır: `COMMENTS_GOOGLE_CLIENT_ID` / `_SECRET` ve `COMMENTS_GITHUB_CLIENT_ID` / `_SECRET`.

## Yorumların nereden gelebileceği [#where-comments-may-come-from]

**Settings → General** bölümünde site alan adını ve izin verilen kaynakları belirlersiniz (`*.example.com` gibi joker karakterler kullanılabilir). Her yazma işleminde sayfanın kaynağı kontrol edilir. Gönderimler IP başına hız sınırına tabidir.

## Moderasyon [#moderation]

Editörler ve daha yetkili kullanıcılar şunlara erişebilir:

- son 30 günün etkinliğini gösteren bir genel bakış;
- sayfaya ve duruma göre yorumlar; toplu onaylama, spam olarak işaretleme ve kaldırma, düzenleme ve geçmiş;
- kullanıcılar; engelleme, tüm yorumlarını kaldırma ve e-postalarını susturma.

Kaldırılan yorumların dizideki yeri korunur ama içeriği gösterilmez. Ayarlar, e-posta, kurulum, dışa aktarma ve tümünü silme yalnızca yöneticilere açıktır.

## E-posta [#email]

Yeni yorumlar belirlediğiniz adrese bildirilir. Yanıtlar ve @bahsetmeler ilgili yazarlara, beğeniler ise belirli bir sınıra kadar bildirilir. Her e-postada abonelikten çıkma bağlantısı bulunur. E-postalar sitenin kendi SMTP sunucusu (**Settings → Email**, parola şifreli saklanır) ya da CMS'in e-posta hizmeti üzerinden gönderilir.

## Verileriniz [#your-data]

**Settings → Your data** bölümünden tüm verileri JSON olarak dışa aktarabilir ya da hepsini silebilirsiniz.